Գայանե Ամարյանը Հայաստանի մանկական գաստրոէնտերոլոգիայի և լյարդաբանության ոլորտի ամենափորձառու և հեղինակավոր մասնագետներից է։ Նրա մասնագիտական ճանապարհը միավորում է բժշկական երկարամյա փորձը, գիտական խոր գործունեությունը, միջազգային կրթությունը և մանկական առողջապահության զարգացմանը նվիրված հետևողական աշխատանքը։

Նա այն բժիշկ-գիտնականներից է, որոնց գործունեությունը սահմանափակված չէ միայն կլինիկական աշխատանքով։ Տարիների ընթացքում նրա անունը կապվել է մանկական գաստրոէնտերոլոգիայի, լյարդաբանության, պարբերական հիվանդության, մանկաբուժության և գիտահետազոտական բժշկության կարևոր ուղղությունների հետ։ Նրա աշխատանքը ընդգրկում է ինչպես երեխաների բուժում, այնպես էլ մասնագիտական կրթություն, գիտական հետազոտություններ, միջազգային համագործակցություններ և ոլորտային կազմակերպչական գործունեություն։

Բժշկական կրթությունը ստացել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի մանկաբուժական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1981 թվականին գերազանցությամբ՝ ստանալով բժիշկ-մանկաբույժի որակավորում։ Հետագա մասնագիտական ուղին շարունակվել է կլինիկական օրդինատուրայում՝ մանկաբուժություն մասնագիտությամբ, իսկ ավելի ուշ՝ Մոսկվայում՝ ՍՍՀՄ Մանկաբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։

Հենց այդ տարիներին ձևավորվել է նրա նեղ մասնագիտական ուղղությունը՝ մանկական գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն։ Այս ոլորտները պահանջում են ոչ միայն մանկաբուժական խոր գիտելիքներ, այլև բարդ ախտորոշիչ մտածողություն, երկարաժամկետ բուժման պլանավորում և երեխայի օրգանիզմի առանձնահատկությունների նուրբ ընկալում։

1988 թվականին Մոսկվայում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ նվիրված երեխաների շրջանում լյարդի քրոնիկական հիվանդությունների ժամանակ ալերգիկ արտահայտություններին։ Այս գիտական աշխատանքը կարևոր հիմք է դարձել նրա հետագա մասնագիտական և հետազոտական գործունեության համար։

Մասնագիտական զարգացման հաջորդ փուլերը կապված են եղել աշխարհի առաջատար բժշկական կենտրոնների հետ։ 1996 թվականին վերապատրաստվել է Կորնելի համալսարանի բժշկական կենտրոնում՝ Նյու Յորքում, որպես Visiting Fellow՝ մանկական գաստրոէնտերոլոգիայի ուղղությամբ։ 2000 թվականին անցել է վերապատրաստում Փարիզի Necker–Enfants Malades մանկական հիվանդանոցում՝ մանկական լյարդաբանության ոլորտում։

Հետագա տարիներին մասնագիտական կատարելագործումը շարունակվել է Զալցբուրգում, Գրացում, Ցյուրիխում, Մոսկվայում, Երուսաղեմում և եվրոպական առաջատար մասնագիտական դպրոցներում։ Այս փորձը նրան հնարավորություն է տվել համադրելու տեղական բժշկական պրակտիկան միջազգային գիտելիքի, ժամանակակից մոտեցումների և մանկական հիվանդությունների կառավարման առաջադեմ փորձի հետ։

Աշխատանքային գործունեության կարևոր մասը կապված է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հետ։ Տարիների ընթացքում նա անցել է գիտական և ակադեմիական ճանապարհ՝ կրտսեր գիտաշխատողից և ավագ գիտաշխատողից մինչև դասախոս, դոցենտ, պրոֆեսորի պաշտոնակատար և պրոֆեսոր։ 2014 թվականից մինչ օրս հանդիսանում է ԵՊԲՀ Մանկաբուժության №2 ամբիոնի պրոֆեսոր։

Այս ուղին ցույց է տալիս ոչ միայն բժշկական փորձը, այլև մեծ ներդրումը բժշկական կրթության մեջ։ Նրա գործունեության շնորհիվ գիտելիք և փորձ են ստացել բազմաթիվ ապագա բժիշկներ, մանկաբույժներ և նեղ մասնագետներ։

Կլինիկական գործունեության առանցքային ուղղություններից մեկը կապված է «Արաբկիր» բժշկական կենտրոնի և Երեխաների ու դեռահասների առողջության ինստիտուտի հետ։ 1995 թվականից աշխատել է որպես մանկական լյարդաբան-գաստրոէնտերոլոգ, իսկ 2006 թվականից մինչ օրս ղեկավարում է մանկական գաստրոէնտերոլոգիական և լյարդաբանական ծառայությունը։

Այս ծառայությունը կարևոր դեր ունի երեխաների մարսողական համակարգի, լյարդի հիվանդությունների, սնուցման խանգարումների, բարդ և քրոնիկ վիճակների ախտորոշման ու բուժման կազմակերպման մեջ։ Այստեղ մասնագիտական մոտեցումը պահանջում է բարձր փորձառություն, քանի որ յուրաքանչյուր երեխայի դեպքում կարևոր է ոչ միայն հիվանդության բուժումը, այլև աճի, զարգացման, սնուցման և ընտանիքի հետ շարունակական աշխատանքի ճիշտ կազմակերպումը։

Առանձին կարևորություն ունի նաև նրա գործունեությունը Պարբերական հիվանդության հանրապետական մանկական կենտրոնում։ 2006–2011 թվականներին եղել է կենտրոնի գիտագործնական ղեկավարի պաշտոնակատար, իսկ 2011 թվականից մինչ օրս հանդիսանում է գիտագործնական ղեկավար։ Պարբերական հիվանդությունը երեխաների շրջանում պահանջում է խոր մասնագիտական գիտելիք, ժառանգաբանական գործոնների ճիշտ գնահատում, ժամանակակից բուժման մոտեցումներ և երկարաժամկետ վերահսկում։

2010 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «Պարբերական հիվանդությունը երեխաների շրջանում. կլինիկա-ժառանգաբանական ասպեկտները, բուժման ժամանակակից մոտեցումները» թեմայով։ 2011 թվականին նրան շնորհվել է բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։

Գիտական գործունեությունը նրա մասնագիտական կերպարի կարևոր մասն է։ Հեղինակ է 152 հրատարակված գիտական աշխատանքների, այդ թվում՝ Scopus և Web of Science համակարգերում ընդգրկված հոդվածների։ Սա խոսում է ոչ միայն տեղական, այլև միջազգային գիտական միջավայրում ակտիվ ներկայության մասին։

Միջազգային համագործակցությունները ևս մեծ տեղ ունեն նրա գործունեության մեջ։ Տարբեր տարիների համագործակցել է Ցյուրիխի համալսարանական մանկական հիվանդանոցի, Antwerp University Hospital-ի, Graz և Leiden համալսարանական մանկական հիվանդանոցների, ինչպես նաև Բելառուսի Մինսկ քաղաքի տրանսպլանտոլոգիայի գիտահետազոտական կենտրոնի հետ։ Հատկապես կարևոր է նրա ներգրավվածությունը մանկական լյարդաբանության և լյարդի տրանսպլանտացիայի ոլորտում։

Նա անդամակցում է մի շարք հեղինակավոր մասնագիտական կազմակերպությունների։ 2015 թվականից ESPGHAN-ի՝ Եվրոպական մանկական գաստրոէնտերոլոգների, լյարդաբանների և նուտրիցիոլոգների միության լրիվ անդամ է։ Բացի այդ, անդամակցում է PRINTO-ին, ISSAID-ին, Հայաստանի մանկաբույժների ասոցիացիային, Հայաստանի լյարդաբանների խորհրդին և մի շարք մասնագիտական ու գիտամեթոդական խորհուրդների։

Մասնագիտական գործունեության կարևոր ուղղություններից է նաև կրթական և կազմակերպչական աշխատանքը։ Տարիներ շարունակ հանդես է եկել որպես միջազգային կոնֆերանսների, սեմինարների և դասընթացների տեղային կազմակերպիչ, ինչպես նաև UNICEF-ի մանկական հիվանդությունների ինտեգրված վարման ծրագրի ազգային տրեներ։

Այս ամբողջ ճանապարհը ցույց է տալիս բժշկի, գիտնականի և մանկական առողջապահության ոլորտի կազմակերպչի միավորված կերպար։ Նրա աշխատանքում գիտությունը, կլինիկական փորձը և կրթական գործունեությունը փոխկապակցված են մեկ հիմնական նպատակի շուրջ՝ ապահովել երեխաների առողջության ավելի որակյալ, ժամանակակից և պատասխանատու խնամք։

Տարիների աշխատանքի և մասնագիտական ներդրման համար արժանացել է ԵՊԲՀ Մխիթար Հերացու անվան ոսկե և արծաթե մեդալների։ Այս պարգևները վկայում են բժշկական կրթության, գիտության և մանկաբուժության ոլորտում նրա նշանակալի ավանդի մասին։

Այսօր Գայանե Ամարյանը շարունակում է իր գործունեությունը որպես ԵՊԲՀ Մանկաբուժության №2 ամբիոնի պրոֆեսոր, «Արաբկիր» ԲՀ-ԵԴԱԻ մանկական գաստրոէնտերոլոգիական ծառայության ղեկավար և Պարբերական հիվանդության հանրապետական մանկական կենտրոնի գիտագործնական ղեկավար։

Նրա մասնագիտական մոտեցման հիմքում են խոր գիտելիքը, միջազգային փորձը, գիտական մտածողությունը և երեխայի առողջության նկատմամբ բարձր պատասխանատվությունը։ Այդ պատճառով էլ նրա գործունեությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն առանձին հիվանդների բուժման, այլև Հայաստանում մանկական գաստրոէնտերոլոգիայի, լյարդաբանության և պարբերական հիվանդության ոլորտների զարգացման համար։