15.09.2026
Յուրի Պողոսյանը Հայաստանի դիմածնոտային վիրաբուժության ոլորտի անվանի մասնագետներից է, որի մասնագիտական ուղին ձևավորվել է տասնամյակների կլինիկական աշխատանքի, գիտական նշանակալի գործունեության, ռազմական բժշկության փորձի և բժշկական կրթության զարգացմանը նվիրված աշխատանքի հիման վրա։
Նրա անունը կապված է դիմածնոտային վիրաբուժության, վիրաբուժական ստոմատոլոգիայի, դեմքի և ծնոտների վնասվածքների բուժման, վերականգնողական վիրաբուժության և գիտահետազոտական բժշկության կարևոր ուղղությունների հետ։ Տասնամյակների ընթացքում նա համադրել է կլինիկական աշխատանքը, գիտական հետազոտությունները և մանկավարժական գործունեությունը՝ մասնակցելով ոլորտի զարգացմանը, նոր մոտեցումների մշակմանը և մասնագետների պատրաստմանը։
Բժշկական կրթությունը Յուրի Պողոսյանը ստացել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի ստոմատոլոգիական ֆակուլտետում, որտեղ սովորել է 1964–1969 թվականներին։ Ստոմատոլոգիական կրթական հիմքը հետագայում դարձել է դիմածնոտային վիրաբուժության նեղ և բարդ ուղղության մասնագիտական զարգացման հենարանը։
Մասնագիտական գործունեության առաջին տարիները կապված են Ծաղկաձորի գլխավոր սպորտ բազայի պոլիկլինիկայի հետ, որտեղ 1969–1978 թվականներին աշխատել է որպես գլխավոր բժիշկ։ Այս փուլը նպաստել է ոչ միայն բժշկական փորձի, այլև առողջապահական ծառայությունների կազմակերպման և կառավարման հմտությունների ձևավորմանը։
1978–1982 թվականներին գործունեությունը շարունակել է Ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտի պրոբլեմային լաբորատորիայում՝ ղեկավարելով բժշկա-կենսաբանական բաժանմունքը։ Այս աշխատանքը կարևոր դեր է ունեցել նրա գիտական և հետազոտական մտածողության զարգացման մեջ՝ համադրելով բժշկությունը, կենսաբանական հետազոտությունները և մարդու օրգանիզմի ֆունկցիոնալ հնարավորությունների ուսումնասիրությունը։
1985 թվականին Յուրի Պողոսյանը սկսել է ակադեմիական գործունեությունը Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի վիրաբուժական ստոմատոլոգիայի ամբիոնում՝ որպես ասիստենտ։ Հետագա տարիներին բժշկական կրթության և գիտության ոլորտում նրա գործունեությունն ընդլայնվել է՝ ներառելով դասախոսական, գիտահետազոտական և ղեկավար աշխատանք։
Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նրա գործունեությունը ռազմական բժշկության ոլորտում։ 1993 թվականին նա զորակոչվել է զինվորական ծառայության և նշանակվել ՀՀ ՊՆ 88865 զորամասի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի պետ։ 1994 թվականին նշանակվել է ՀՀ ՊՆ կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի պետ։
Ռազմական բժշկության պայմաններում դիմածնոտային վիրաբուժությունը պահանջում է բացառիկ պատասխանատվություն, արագ կողմնորոշում և բարդ վնասվածքների բուժման բարձր պատրաստվածություն։ Դեմքի և ծնոտների վնասվածքները կարող են ունենալ ոչ միայն ֆունկցիոնալ, այլև արտաքին տեսքի, հոգեբանական և սոցիալական հետևանքներ, ինչի պատճառով դրանց բուժումն ու վերականգնումը պահանջում են համալիր մասնագիտական մոտեցում։
Ռազմական բժշկության ընթացքում կուտակված փորձը դարձել է նաև նրա գիտական աշխատանքի կարևոր ուղղություններից մեկը։ 1998 թվականին Յուրի Պողոսյանը պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «Զինծառայողների մոտ դիմածնոտային շրջանի վնասվածքները և նրանց բուժման առանձնահատկությունները» թեմայով։ Աշխատանքը նվիրված էր ռազմական և վերականգնողական դիմածնոտային վիրաբուժության կարևոր խնդիրներից մեկին։
Նրա գիտական ճանապարհը սկսվել էր դեռ ավելի վաղ։ 1975 թվականին պաշտպանել է գիտական թեզ և ստացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1992 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 2004 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։
2003–2011 թվականներին համատեղության կարգով ղեկավարել է Ս. Խ. Ավդալբեկյանի անվան Առողջապահության ազգային ինստիտուտի պլաստիկ և դիմածնոտային վիրաբուժության ամբիոնը։ 2011 թվականից հանդիսանում է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ՀՇԲԿ ֆակուլտետի դիմածնոտային վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ։ Տարբեր տարիների ղեկավարել է նաև «Աստղիկ» բժշկական կենտրոնի և «Քանաքեռ-Զեյթուն» բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքները։
Այս ճանապարհը ներկայացնում է մասնագետի, որը միաժամանակ հանդես է եկել որպես կլինիկական բժիշկ, գիտնական, կազմակերպիչ և մանկավարժ։ Նրա գործունեության կարևոր բաղադրիչներից է եղել ոչ միայն պացիենտների բուժումը, այլև բժշկական կրթության զարգացումն ու դիմածնոտային վիրաբուժության նոր սերնդի մասնագետների պատրաստումը։
Յուրի Պողոսյանի գիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղություններից են ծնոտների տարբեր պատճառներով առաջացած ձևախախտումների և արատների վերականգնումը, ոսկրամատրիքսային տրանսպլանտատների կիրառումը, նոր կենսաբանական թաղանթների մշակումը և դրանց ներդրումը կլինիկական պրակտիկայում։
Այս ուղղությունները հատկապես կարևոր են այն դեպքերում, երբ բուժման նպատակն է վերականգնել ոչ միայն անատոմիական կառուցվածքը, այլև ծամողական, խոսքային և այլ ֆունկցիաները, ինչպես նաև բարելավել պացիենտի կյանքի որակը։
Նրա հետազոտական հետաքրքրությունների շարքում են նաև դժվար լավացող վերքերի և այրվածքների դեպքում հյուսվածքների ռեգեներացիայի ակտիվացման մեթոդները։ Ակնամոմի և մեղրամոմի հիմքերի վրա մշակված համակցված քսուքների ուղղությունը նրա գիտական աշխատանքի գործնական կիրառման օրինակներից է։
Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև դիմային ոսկրերի վնասվածքների և տարբեր պատճառներից առաջացած արատների վերականգնման նոր վիրաբուժական եղանակների մշակումները։ Դիմածնոտային շրջանի վիրահատությունները բժշկության բարդ ուղղություններից են, քանի որ այստեղ միաժամանակ կարևոր են շնչառությունը, ծամողական ֆունկցիան, խոսքը, արտաքին տեսքը և պացիենտի հետագա վերականգնումը։
Յուրի Պողոսյանի կողմից մշակված ախտորոշման և բուժման մի շարք մեթոդներ կիրառվել են հանրապետության դիմածնոտային բաժանմունքներում, ստոմատոլոգիական պոլիկլինիկաներում և մասնագիտական կաբինետներում։ Դրանց կիրառումը նաև արտերկրի տարբեր կլինիկաներում ընդգծում է նրա գիտական և գործնական աշխատանքի մասնագիտական նշանակությունը։
Նրա գիտական ժառանգությունը ծավալուն է։ Յուրի Պողոսյանը հեղինակ է 1 մենագրության, 1 դասագրքի, 26 ուսումնամեթոդական ձեռնարկների և մեթոդական ցուցումների, 243 գիտական հոդվածների, 54 գյուտերի և 21 նորարարական առաջարկությունների։
Այս ցուցանիշները ներկայացնում են ոչ միայն երկարամյա գիտական գործունեություն, այլև դիմածնոտային վիրաբուժության զարգացմանը միտված համակարգային աշխատանք։
Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել են 15 թեկնածուական և 2 դոկտորական ատենախոսություններ։ Սա առանձնահատուկ կարևորություն ունի մասնագիտական դպրոցի ձևավորման տեսանկյունից, քանի որ գիտնականի ներդրումը շարունակվում է նաև այն մասնագետների գործունեության միջոցով, որոնց նա կրթել և գիտականորեն ղեկավարել է։
Մասնագիտական համայնքում նրա դերն ընդգծվում է նաև անդամակցություններով։ Յուրի Պողոսյանը ՀՀ Դիմածնոտային վիրաբուժության ասոցիացիայի պատվավոր անդամ է, իսկ 2000 թվականից՝ Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի հայկական մասնաճյուղի իսկական անդամ։
Տարիների ընթացքում նրա մասնագիտական, գիտական և մանկավարժական գործունեությունն արժանացել է բազմաթիվ պարգևների և գնահատականների։ Նա պարգևատրվել է «Մարշալ Բաղրամյան», «Ծովակալ Իսակով», «Անդրանիկ Օզանյան», «Վազգեն Սարգսյան» շքանշաններով, «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» պարգևով, ՀՀ Ստոմատոլոգների ասոցիացիայի «Ստոմատոլոգիայի նվիրյալ» պարգևով և Ս. Խ. Ավդալբեկյանի անվան Առողջապահության ազգային ինստիտուտի 50-ամյակի պարգևով։
Կրթության և գիտության ոլորտում ներդրած ավանդի համար արժանացել է նաև ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության բարձրագույն պարգևին՝ «Ոսկե հուշամեդալին»։
Հրատարակչական գործունեությունը ևս եղել է նրա մասնագիտական աշխատանքի կարևոր մասը։ Նա ընդգրկված է եղել «Տեսական և կլինիկական բժշկության հարցեր» և «Вестник стоматологии и челюстно-лицевой хирургии» մասնագիտական ամսագրերի խմբագրական կոլեգիաներում՝ մասնակցելով գիտական մտքի և մասնագիտական գիտելիքի տարածմանը։
Յուրի Պողոսյանի մասնագիտական ուղին կարելի է դիտարկել որպես դիմածնոտային վիրաբուժությանը, բժշկական գիտությանը և կրթությանը տասնամյակների նվիրումի օրինակ։ Նրա գործունեությունը նշանակալի է ոչ միայն որպես փորձառու վիրաբույժի աշխատանք, այլև որպես գիտնականի և մանկավարժի ներդրում՝ մասնագետների պատրաստման, նոր մեթոդների մշակման և Հայաստանում դիմածնոտային վիրաբուժության զարգացման գործում։
Web Site Created By Mirakyans