Խռմփոցը շատերի մոտ ընկալվում է որպես պարզապես անհարմար երևույթ, սակայն որոշ դեպքերում այն կարող է կապված լինել քնի ընթացքում շնչառության խանգարման՝ քնի ապնոէի հետ։

Քնի ապնոէի դեպքում քնի ընթացքում շնչառությունը պարբերաբար կարող է կարճ ժամանակով դադարել կամ զգալիորեն թուլանալ։ Այս դրվագները կարող են կրկնվել բազմաթիվ անգամներ և խանգարել քնի բնական կառուցվածքը։

Արդյունքում մարդը կարող է ամբողջ գիշեր քնել, բայց առավոտյան իրեն չզգալ հանգստացած։

Ինչ նշաններ կարող են հուշել քնի ապնոէի մասին

Բարձր և անկանոն խռմփոցը ամենատարածված նշաններից է։

Ընտանիքի անդամը կամ զուգընկերը կարող է նկատել, որ քնած մարդը որոշ պահերի դադարեցնում է շնչառությունը, ապա հանկարծ խորը շունչ է քաշում կամ արթնանում։

Հնարավոր են նաև առավոտյան գլխացավ, բերանի չորություն, ցերեկային քնկոտություն, կենտրոնանալու դժվարություն, գրգռվածություն և ընդհանուր հոգնածություն։

Որոշ մարդիկ նշում են նաև հաճախակի գիշերային արթնացումներ։

Ինչու է կարևոր ուշադրություն դարձնել

Քնի որակի երկարաժամկետ խանգարումը կարող է ազդել մարդու աշխատանքի, կենտրոնացման և առօրյա ակտիվության վրա։

Քնի ապնոէն կարող է կապված լինել նաև զարկերակային բարձր ճնշման և որոշ սրտանոթային խնդիրների բարձր ռիսկի հետ։

Ցերեկային արտահայտված քնկոտությունը կարող է հատկապես վտանգավոր լինել մեքենա վարելիս կամ բարձր ուշադրություն պահանջող աշխատանք կատարելիս։

Ովքեր կարող են ավելի բարձր ռիսկ ունենալ

Քնի ապնոէի հավանականությունը կարող է ավելի բարձր լինել ավելորդ քաշ ունեցող մարդկանց մոտ։

Ռիսկի վրա կարող են ազդել նաև պարանոցի և վերին շնչուղիների անատոմիական առանձնահատկությունները, տարիքը, ալկոհոլի օգտագործումը և որոշ այլ գործոններ։

Սակայն քնի ապնոէ կարող է հանդիպել նաև նորմալ քաշ ունեցող մարդկանց մոտ, այդ պատճառով միայն արտաքին տեսքով այն բացառել հնարավոր չէ։

Ինչպես է ախտորոշվում քնի ապնոէն

Եթե կան համապատասխան գանգատներ, բժիշկը կարող է խորհուրդ տալ քնի հետազոտություն։

Դրա տարբերակներից է պոլիսոմնոգրաֆիան, որի ընթացքում գնահատվում են քնի ընթացքում շնչառությունը, թթվածնի մակարդակը, սրտի աշխատանքը և մի շարք այլ ցուցանիշներ։

Որոշ դեպքերում հնարավոր է կիրառել նաև տնային պայմաններում իրականացվող պարզեցված քնի մոնիթորինգ։

Հետազոտության ընտրությունը կախված է գանգատներից և բժշկական գնահատումից։

Ինչ բուժման տարբերակներ կան

Բուժումը կախված է քնի ապնոէի տեսակից և ծանրությունից։

Որոշ մարդկանց մոտ կարևոր կարող է լինել մարմնի քաշի կարգավորումը, ալկոհոլի սահմանափակումը և քնի դիրքի փոփոխությունը։

Միջին կամ ծանր օբստրուկտիվ քնի ապնոէի դեպքում լայնորեն կիրառվող մեթոդներից է CPAP թերապիան։ Սարքը քնի ընթացքում պահպանում է շնչուղիները բաց՝ օդի շարունակական դրական ճնշման միջոցով։

Որոշ դեպքերում կարող են քննարկվել նաև հատուկ բերանային սարքեր կամ վիրաբուժական տարբերակներ՝ կախված անատոմիական առանձնահատկություններից։

Բուժման ճիշտ տարբերակը պետք է ընտրել մասնագետի հետ։

Խռմփոցը միշտ չէ, որ նշանակում է քնի ապնոէ

Կարևոր է տարբերակել սովորական խռմփոցը և իրական շնչառական խանգարումը։

Միայն խռմփոցի առկայությամբ հնարավոր չէ ախտորոշել քնի ապնոէ։

Միևնույն ժամանակ, եթե խռմփոցը շատ բարձր է, ուղեկցվում է շնչառության դադարներով կամ արտահայտված ցերեկային քնկոտությամբ, ճիշտ է դիմել բժշկի և գնահատել քնի որակը։

Քունը առողջության կարևոր մասն է

Քնի խանգարումները հաճախ թերագնահատվում են, սակայն որակյալ քունը կարևոր է սրտանոթային, նյարդային և նյութափոխանակային համակարգերի բնական աշխատանքի համար։

Եթե մարդը բավարար ժամեր է քնում, բայց շարունակում է առավոտյան հոգնած արթնանալ կամ ցերեկը պայքարում է քնկոտության դեմ, պատճառը արժե պարզել։

Քնի ապնոէի ժամանակին հայտնաբերումը հնարավորություն է տալիս ընտրել համապատասխան բուժումը, բարելավել քնի որակը և նվազեցնել երկարաժամկետ առողջական ռիսկերը։